Karaadilli'ye Hoş Geldiniz
  Kız isteme-Nişan
 


       EVLENMEYE İLK ADIM:
       Dünür Gitme: 
            
        
Kasabamızda evlilikler genelde görücü usulüyle yapılır.Kasaba ortamı küçük olduğu için kız erkeği,erkekte kızı az çok tanır.Düğünlerde,pazarda,sokakta veya okul arkadaşlığı gibi ortamlarda birbirlerini görmüşler,biri birleri hakkında az da olsa bilgiye sahibi olmuşlardır.
       Evlenecek “oğlan” sevdiği veya beğendiği, kız varsa ailesiyle paylaşır.Ailesinin de kabullenmesiyle  de dünür gidilmeye başlanır. Oğlan herhangi bir kızı belirlemedi ise ailesi münasip bir kız aramaya başlar. Bu arayış yakın akraba ve komşulardan başlayarak,bütün kasabayı ,çevre köyleri veya başka illeri de kapsar."Sana şunun kızını
alalım mı? veya biz şunlara dünür gidiyoruz ne dersin?"Türü konuşmalar oğlan evinde sık sık   yapılır.Oğlanında kabul etmesiyle harekete geçilir. Oğlanevi,kızevinden kendine yakın bulduğu kızın akrabası veya kızın komşularından bilgi alır.Ağız araması yaparlar.”Kızın isteyeni var mı?Ailenin vermeyi düşündüğü başka aile var mı?
Bizim dünür gelmemize ne derler? ”gibi sorularla beraber kız hakkında ahlakı,becerilikliği
 "takıntısı" rahatsızlığı veya konuştuğu biri var mı?" gibi sorularla ilk ön araştırma yapılır.
Tanıdıkları bir ailesiyle kız hakkında bilgiye sahip olduklarından,habersizce de gidilip,direk dünür geldiği söylenmeden kızlarına talip oldukları hissettirilir.
     
              Dünür gitmek oğlanın en yakınları(anne,
nene,
teyze, gocana gibi) iki veya üç
kişiden oluşan



kadınlar tarafından yapılır.Oğlan  kız istemeye giderken götürülmez. Zaten kız,oğlana değil aileye verilir. Yani ailenin "iyi" olması şartı aranır.Ziyaret sebebi dile getirilir.Bu arada nezaket gereği kız, çay,kahve getirme veya bir şeyler ikram etme bahanesiyle, her gelen dünürcüye çıkar, kendisini gösterir. Kız, dünürcüler tarafından baştan aşağı süzülerek tetkik edilir.Dünürcüler müsaade isteyerek evden ayrılır.İlk defa gidilen bir ev ise kendilerine göre evin temizliği,evdekilerin birbirlerine davranışları,ikram şekilleri gözlenir.
            Bütün bu tetkiklerden sonra dünürler kızı beğenmiş ise, ikinci kez dünürlüğe
gelinerek," Allah'ın emri ve Peygamberin kavli" ile kız istenir. Kız evinde bu işler olurken genelde de kızın babasıyla direk veya dolaylı olarak oğlanın babası veya kız babasını yakından tanıyan kişiler elçi olup "babayı" ikna etmeye çalışırlar.Kız tarafı bu arada düşünmek için,aile büyüklerine ve kızlarına sormak için "bi düşünelim" denilerek müsaade isterler.Ama kızlarını  verme taraftarı değillerse  bahane uydururlar.Genelde kızın gönlünün olmadığı,kızın tahsil hayatının devam ettiği,babasının razı olmadığı,kızın yaşının küçüklüğü,kızın çeyizinin hazır olmadığı veya maddi sebeplerden dolayı düğün yapamayacaklarına dair bahaneler uydurulur.Damat veya ailesiyle ilgili bahane uydurulmaz,bu
nezaketsizlik sayılır.Kızlarının istenmesi aile için gurur ve övünç sebebidir.
                
          Kız tarafı bu arada dünür olacak aileyi tanıyorlarsa daha çabuk karar verirler
ancak dünürler yabancı ise çevresini araştırıp "her yönden münasip" birileri olup olmadıklarına bakılır.Damadında ailesiyle beraber getirtilip kızla görüştürüldüğü,
karar vermek için başvurulan yollardandır.Bu arada damadın işi olup olmadığına da çok dikkat edilir.Damadın ahlakı,insanlarla diyaloğu, toplum içindeki hareketleri,hastalığı vb. kriterler göz önüne alınır.Kasaba dışına evini taşıyıp maaşlı işi olan adaylar daha çok tercih edilir. Hatta ülke genelindeki köylerde olduğu gibi kasabamızda da çiftçilik yapıp,kasabada yaşamayı düşünen damat adaylarının evlenme ihtimalleri gün geçtikce maalesef zorlaşmaktadır.Kız annelerinin genel düşüncesi,kızının rahat edebilmesi için kasaba dışında yaşaması gerektiği ortak kanaat olarak yaygınlaşmıştır. Geçmiş dönemlerde ise ailenin ekonomik durumunu göz önüne alınırdı.20-30 yıl öncesine kadar kız tarafının erkek tarafını değerlendirirken ki kriteri: tarlası çok mu?traktörü,at arabası ve hayvanları var mı?Aile reisinin yaptığı iş veya gelir seviyelerinin yüksek olması damadın artılarında yer alırdı. 
         Erkek tarafı ise kızın ahlaklı olması,becerikli,terbiyeli ve ailevi durumları göz önüne alınır.Geçmiş dönemlerde ise kızın sağlıklı, güçlü kuvvetli olmasına (çocuk doğurması ve tarlada verimli çalışabilmesi için)dikkat edilirken,son zamanlarda da kızın tahsili göz önünde bulundurulan kriterlerden olmuştur.
         Kızevi kızı vermeyeceklerse mazeret uydurup haber göndererek gelmemelerini isterler. Son dünür gidişinde kız tarafı kabul ederse söz kesilir.Oğlan evi "kızı bitirdik" diyerek eş dost akrabalara duyururlar.İlk olarak nişan yapılıp yapılmayacağına, yapılacaksa tarihine karar verilir. Bellilikte kızın yaşının küçüklüğü veya tahsil hayatının devam etmesinden dolayı daha çok yakın akrabalar arasında kızın başkaları tarafından istenmemesi amacıyla bir takım elbise veya küçük takıyla kızın ve oğlanın "başının bağlı" olduğunun belirtilmeye çalışılmasıdır.Bellilikte tören yapılmaz,aileler ve yakın çevredekiler bilirler.             
   SÖZLENME VEYA SÖZ KESME:
    " Kız bitirildikten" sonra."oğlan ve kızın başlarının bağlanması için" eğer nişan çeşitli sebeplerden dolayı-kısa zamanda- yapılamayacaksa söz kesilir.Bu adetin amacı herkesin bilmesi ve oğlan evinin kendini daha güvende hissedip rahat gelip gitmeleri için yakın akrabalar arasında "yüzük" takılır. Kasabada,il veya ilçeden kıza bir kat elbise alınır,akşam vakti de kız ve oğlanın söz yüzükleri yapılan küçük törenle takılır.Bunu aile büyüğü,hoca veya kız ve erkek karşılıklı olarak takabilirler."Yüzük" takmaya gelenler,gelenek olarak para da takarlar.        
      NİŞAN:
     Nişan kararı alınmadı ise nişan töreni yapılmadan düğünde yapılır. Nişan yapılacaksa nişan hazırlıkları başlar.İlk etapta kasabadan il veya ilçeden nişan için başta yüzük olmak üzere karşılıklı anlaşılan miktarda altın alınır veya altın karşılığında seçilen mıntıkadan tarlayı kızın üzerine tapu edilir.Takının yanında karşılıklı olarak nişan günü giyilecek,elbise,ayakkabı,terlik vb. alınır.
      Genelde elbise alımının,ertesi günü oğlan evinde "helva"(Kara(un) veya irmik helvası) pişirilir.Çeşitli sebeplerden dolayı helva pişirilemeyecekse lokum sandığı hazırlanır.
 
        HELVA GEZDİRME:
         Karaadilli kasabasının çok eski geleneklerindendir.Nişanın resmiyet
kazandığının ve herkesin haberinin olması için yapılır.Sabahın erken saatlerinde işi bilen yaşlı ve tecrübeli kadınlar,toplanırlar,yayvan kazanın içinde helvayı  pişirirler.Helva uçtularla süslenerek,öğleye doğru,araçlara(traktör,otomobil,pat pat,kamyonet,vb.)konularak kasabanın sokaklarında konvoy halinde korna çalarak dolaştırılır.
    Kız evine ulaşıldığında bir gelenek olarak bir tarafını damat diğer tarafını da bekar yakın arkadaşı tutarak indirip yerleştirirler.Akşamı ise son zamanlarda "davulcu" yla gidilerek eğlence tertip edilir.Oğlanın ve kızın arkadaşları,akrabaları beraber oynarlar, eğlenirler.Önceki yıllarda sadece kadınlar kendi aralarında eğlenirlerdi.
        Ertesi günde kız evinde pişen helva oğlan evine sessiz sedasız bırakılır.Nişandan sonra helvalar yarım yufkanın arasına iki-üç kaşık konularak akraba ve komşulara dağıtılır.Son zamanlarda plastik kapların içine konularak dağıtım yapılmaya başlandı.Böylece de oğlanın ve kızın "helvası yenmiş" olur.
     NİŞAN GÜNÜ:Ertesi sabah oğlan evinde iki tabak yapılır.(Tabak:üzerinde yemek yenilen


büyük metal veya çinko tepsidir.Üzerine elbise,çerez,çiçek vb. konularak üzeri rengarenk uçtularla (saten kumaş)kapatılır,uzun uzun kesilen kumaşlar kenarlardan sarkıtılır.Büyük tepsiler baş üzerinde küçük tepsiler koltuk altında taşınır.) Birisi "çerez tabağı" diğeri de plastik çiçeklerin
taşındığı "çiçek tabağı" ve yanında da kızın elbiselerinden oluşan nişan bohçası götürülür.Önceden duyurulan saatte oğlan evinde toplanılır,erkekler önde kadınlar arkada tabak ve bohçayla beraber kız evine giderler.Kız evinde “hoş geldin izlerle” karşılanıp yer gösterilir. 











 


            Nişan Töreni:Oğlan evi tarafından alınıp kız evi tarafından servis yapılacak olan
 (meyve suyu,bisküvi ve mendil)den oluşan ikram nişanan gelen herkese takdim edilir.İkramın tamamlanmasıyla beraber çıkış kapısına konulan kutunun içine "nişan törenini" beklemeyenler uygun miktarda para atarak ayrılırlar.
         Önceden hazırlanan masada nişanı yapılan kız ve erkek yerlerini alırlar.Erkeğin yüzüğünü hoca,kızın yüzüğünü oğlanın annesi takarlar.Kayınpederde bilezik takar.Saatler karşılıklı kız ve oğlan tarafından takılır.Kurdeleyi genelde hoca keser. Ardından ara verilmeden dua edilir.Nişan gelen akraba ve dostların da geline ve damada bir miktar para,altın ve çeşitli hediyeler takılarak nişan sona erer.(kadınlar elbiselik kumaş ardarlar) 
         Damadın yakınlarından beş-altı kadın kalarak nişanda “takılanlanların” sayımını yaparlar. O günün akşamı kayınbaba,kaynana ve çok yakın akrabaları kız evine yemeğe giderler.Ertesi gün kız evinden bir gün önce oğlan evinden gelen tabaklar,5-6 kadın tarafından geri götürülür.Düğün tarihine kadar aralıklarla tabak arada gelir gider.Bayramlardaki tatlı tabaklarını da unutmamak gerekir.Nişan bozulursa genellikle hediyeler karşılıklı geri verilmektedir. Kız tarafının bohçayı geri göndermesi,nişanın bozulduğunun kesinleşmiş halidir. Oğlan da kendisine alınan hediyeleri geri gönderir.
        Kasabamızda "nişanlanan" gençlerin görüşmelerine izin verilir.Eskiden nişanlı çiftlerin görüşmeleri yasaktı. Damat nişanlısını görmek için değişik çarelere başvururdu.Kızın kardeşleri oğlanı evin yakınında filan görürlerse ikaz ederlerdi.Hatta kayın oğlanlarından dayak yiyen damat sayısı az değildir.Nişanda ise yüzükler ayrı ayrı takılırdı. Ancak iş zamanlarında kızla oğlan birbirini görebilirlerdi.Oğlan ,kız evinin harmanının kaldırılmasına yardım ederdi.

        Çok eski yıllarda bilhassa köyün dışından istenen kızlar için,damadı görmek istediklerinde cılız veya çirkin olan kişinin yerine daha yakışıklı,kalıplı,uzun boylu adamı göstererek kızın ve ailesinin gönlünün olması sağlanırmış.Nişanlıların,zifaf gecesine kadar bir daha birbirini görme imkanlarının olmazmış. O gece gerçek eşini  gören gelinin yapacak fazlaca da bir şeyi yokmuş artık.Kaderim der hayatını devam ettirirmiş. Eskiden olan bu tür olaylar günümüzde sık sık anlatılır.Anlatılan olaylar komik olduğu kadar,trajedi niteliğinde olaylarda vardır

 

 



        

 
 
Rk site ekleme
 
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=